Stan techniczny tarcz hamulcowych bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo jazdy. Z czasem, szczególnie przy intensywnym użytkowaniu, tarcze i klocki hamulcowe zużywają się. Uszkodzone, zdeformowane lub skorodowane tarcze hamulcowe nie są przeszkodą w jeździe, lecz obniżają skuteczność hamowania. Dlatego warto na bieżąco sprawdzać, czy na ich powierzchni nie znajdują się pęknięcia, duża liczba głębokich zarysowań lub ubytki. Jeżeli tarcza hamulcowa jest w złym stanie, będzie powodowała bicie. Jest to wyczuwalne na kierownicy, która drga w trakcie jazdy oraz na pedale hamulca.
Układ hamulcowy jest jednym z najważniejszych systemów bezpieczeństwa w samochodzie. Jego kluczowymi elementami są tarcze i klocki hamulcowe, od których zależy skuteczność hamowania w każdych warunkach. Dlatego regularna wymiana tarcz hamulcowych to nie tylko kwestia komfortu jazdy, ale przede wszystkim bezpieczeństwa kierowcy i pasażerów.
Tarcze hamulcowe zużycie
Hamulce tarczowe składają się z kilku głównych elementów. Są to tarcza osadzona na osi pojazdu, która obraca się razem z kołami, nieruchomy zacisk oraz okładziny cierne popularnie zwane klockami hamulcowymi. Tarcze obracające się razem z piastami kół współpracują z klockami hamulcowymi i są w bezpośredni sposób odpowiedzialne za spowalnianie i zatrzymywanie samochodu. Niektóre auta wyposażone są w czujnik zużycia klocków hamulcowych, który jest osadzony wewnątrz okładziny ciernej.
W momencie, gdy klocek hamulcowy ściera się do wartości granicznej, czujnik nawiązuje kontakt z tarczą i wysyła sygnał informujący o zużyciu, a na desce rozdzielczej lub w systemie auta pojawia się odpowiedni komunikat informujący kierowcę, że nadszedł czas na wizytę w serwisie. Czujnik monitoruje jedynie grubość okładziny ciernej, stąd lampka ostrzegawcza nie zapali się w przypadku nawet krańcowo zużytych tarcz.
Kiedy trzeba wymienić tarcze hamulcowe?
Na to, kiedy wymienić tarcze hamulcowe, wpływa głównie ich stan techniczny. Jeżeli podczas jazdy zauważymy, że nasze auto gorzej hamuje lub usłyszymy pisk w chwili wciśnięcia pedału hamulca, może to świadczyć o zużyciu tarcz. Na początku pisk będzie ledwie słyszalny, a droga hamowania wydłuży się nieznacznie. W toku codziennej jazdy możemy łatwo przyzwyczaić się do takiego stanu i zignorować hałas, dopóki nie dojdzie do poważniejszej awarii.
Tarcza zwykle pęka w wyniku skrajnego przegrzania. Przy mocniejszym hamowaniu z dużej prędkości lub w efekcie długotrwałego trzymania wciśniętego padłu hamulca na zjazdach dochodzi do silnego rozgrzania pracującej części tarczy. W tym momencie temperatura części niepracującej jest znacznie niższa, przez co dochodzi do powstania naprężeń mechanicznych. Powodują one termiczne pęknięcia tarczy, które można poznać po charakterystycznym niebieskawym nalocie na części roboczej tarczy.
Rzadziej za pęknięcie tarczy odpowiada wada produkcyjna. Tarcza o niewłaściwej grubości może pęknąć po obwodzie, co spowoduje, że jej fragment w kształcie pierścienia odpadnie od części przymocowanej do piasty koła.
Tarcze hamulcowe jak sprawdzić
Objawy zużycia postępują bardzo powoli, co może być niezauważalne w codziennej jeździe. Zużyte tarcze hamulcowe możesz ocenić samodzielnie, szukając rowków, pęknięć, rdzy lub wyczuwalnego rantu na krawędzi. Wyżłobienia, pęknięcia, deformacje czy korozja na powierzchni tarczy mogą oznaczać, że nasz układ hamulcowy nie funkcjonuje prawidłowo. Aby definitywnie stwierdzić, że wymiana tarcz hamulcowych jest konieczna, należy ją zmierzyć. Przyjmuje się, że ubytek już 2 mm z wewnętrznej i zewnętrznej strony tarczy kwalifikuje ją do wymiany.
Niepokojące są też charakterystyczne objawy podczas jazdy, np. drgania kierownicy, pisk hamulców czy nierównomierne hamowanie. Tarcze hamulcowe najlepiej wymienić w serwisie razem z klockami po obu stronach osi.
Bicie tarcz hamulcowych
Jeżeli tarcza hamulcowa jest w złym stanie, będzie powodowała bicie. Jest to wyczuwalne na kierownicy, która drga w trakcie jazdy oraz na pedale hamulca. Co istotne, wraz ze wzrostem prędkości drgania będą miały coraz większą częstotliwość.
Kiedy stwierdzimy występowanie obu objawów, należy dla własnego dobra jak najszybciej zainteresować się tarczami hamulcowymi. Niektóre awarie trudno zauważyć. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, które wynikają z błędnego montażu. Bywa, że błąd mechanika może dać o sobie znać dopiero po przejechaniu nawet tysiąca kilometrów, a do tego czasu negatywnie oddziałuje on na współpracujące elementy układu, powodując szybsze zużycie tarcz.
Może się zdarzyć, że mocno zużyta tarcza hamulcowa poddana bardzo znacznym obciążeniom mechanicznym pęknie. Jest to poważna awaria, która może bardzo szybko zniszczyć cały układ. Najczęściej tak skrajne sytuacje są wynikiem zaniedbania kierowców, którzy regularnie nie kontrolują stanu układu hamulcowego.
Krzywe tarcze hamulcowe
Tarcze hamulcowe pracują w skrajnie trudnych warunkach. Podczas intensywnego hamowania, zwłaszcza z dużą prędkością, energia kinetyczna zamieniana jest na energię cieplną, co może powodować nagrzewanie się tarcz do bardzo wysokich temperatur.
Nadmierna temperatura może prowadzić do deformacji materiału tarczy, co objawia się w postaci jej krzywienia. Tarcze są narażone na zużycie cierne wynikające z tarcia pomiędzy powierzchnią tarczy a klockami hamulcowymi. Muszą również radzić sobie z niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi, np. deszczem.
Pokrzywione tarcze hamulcowe wywołują nieprzyjemne drgania wyczuwalne na kierownicy w trakcie jazdy. Objawy krzywych tarcz hamulcowych pojawiają się przy hamowaniu. Czasem towarzyszą temu dodatkowo pulsowanie pedału hamulca oraz różne niepożądane dźwięki wydobywające się z hamulców.

Komentarze wyłączone